مكانيسم گرفتگي غشاي بيوراكتور هاي غشايي (MBR) و روش هاي كنترل و كاهش آن

بيوراكتورهاي غشايي(Membrane Biological Reactors) MBRs، تركيبي از فرآيندهاي لجن فعال و جداسازي غشايي هستند كه با به‌كارگيري آنها نياز به فرآيندهاي ته‌نشيني و گندزدايي به كار رفته در شيوه‌هاي مرسوم لجن فعال از بين مي‌رود. بيوراكتورهاي غشايي MBRs موجب حذف آلاينده‌هاي زيستي، ذرات كلوئيدي، كدورت، ميكروارگانيسم و عناصري مثل آهن و منگنز مي‌شوند. در مورد اين سيستم‌ها مي‌توان به فضاي كمتر مورد نياز به علت حذف تانك ته‌نشيني و همچنين كاهش توليد لجن مازاد دفعي به ميزان 60 درصد اشاره كرد. كيفيت پساب خروجي از MBR مستقل از فاضلاب ورودي به تصفيه خانه مي باشد و همچنين داراي استانداردهاي زيست محيطي لازم براي استفاده مجدد از فاضلاب است. گرفتگي غشاء و تعويض دوره‌اي آن مهم‌ترين معايب اين سيستم مي‌باشند. يكي از بزرگترين مشكلات فناوري پيشرفته فيلتراسيون مورد استفاده در صنايع نظير بيوراكتورهاي غشايي گرفتگي زود هنگام غشاهاي پليمري توسط رسوب مواد و تركيبات آلي و معدني موجود در خوراك بر سطوح و منافذ آنها ميباشد. پديده گرفتگي(Fouling) سبب كندي جريان، توقف خط توليد براي شستشو و تميز كردن، تخريب غشاها و دستگاه‌ها توسط شوينده‌هاي شيميايي، تهديد سلامت مصرف‌كنندگان ناشي از باقيمانده مواد شوينده درمحصول، آسيب‌هاي زيستمحيطي و بالاخره كاهش بهره‌وري و افزايش هزينه‌هاي توليد ميگردد. با اتخاذ روش‌هاي گوناگون كنترل مداوم گرفتگي غشاء حين بهره‌برداري MBR، مي‌توان ظرفيت فيلتراسيون غشاء را تا حد قابل‌قبولي حفظ نمود. در اين مقاله به بررسي انواع مكانيسم‌هاي گرفتگي غشاها و از جمله بيوراكتورهاي غشايي پرداخته شده است و در ادامه انواع روش‌هاي كنترل و احياي غشا و از جمله جديدترين روش‌ها مانند امواج فراصوت و اشعه ماورائ بنفش و همچنين روش‌هاي مرسوم فيزيكي و شيميايي مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار گرفته است