بررسي، اندازه‌گيري و سهم منابع آلاينده ‌در رودخانه سرخه‌حصار حدفاصل سه‌راه آزمايش تا سه‌راه افسريه

بهره‌برداري نادرست از رودخانه‌ها يا آلوده نمودن آنها، اثرات مخربي بر محيط‌زيست و زندگي انسان دارد. بنابراين حفاظت رودخانه‌ها مي‌بايست همواره در اولويت باشد. براي نيل به اين هدف، نيازمند اطلاعات جامع هر رودخانه و شناسايي عوامل مؤثر بر وضعيت كمّي و كيفي آنها هستيم. در اين تحقيق، رودخانه سرخه‌حصار شمالي (واقع در شرق تهران) مورد بررسي قرار گرفت. محدوده مورد مطالعه، از ابتداي سه‌راه آزمايش تا سه‌راه افسريه بطول 5/15 كيلومتر انتخاب شد چراكه عمده آلودگي در اين بازه رُخ مي‌دهد. تحقيق شامل دو دوره نمونه‌برداري آزمايشي در سال 1388 براي شناسائي وضعيت كمّي و كيفي آب، سپس سه دوره نمونه‌برداري اصلي در سه فصل سال 1389 بمنظور اندازه‌گيري غلظت پارامترهاي كيفي و فلزات سنگين از پنج ايستگاه اصلي درون رودخانه (S5,…,S1) و شش منبع آلاينده نقطه‌اي (PS6,…,PS1) كه توسط كانال‌هاي فرعي به رودخانه سرخه‌حصار سرريز مي‌شوند، بود. متعاقباً نتايج، استخراج و تغييرات غلظت پارامترهاي كيفي و فلزات سنگين، همچنين سهم منابع آلاينده در آلودگي رودخانه، مورد بررسي و تحليل قرار گرفت. مشخص شد غلظت آلاينده‌ها تابع نظم خاصي نبوده، بستگي به پساب خروجي از كانال‌هاي فرعي دارد. نتايج نشان داد در فواصلي كه رودخانه آلاينده دريافت نمي‌كند، هنوز توان خودپالايي دارد. غلظت فلزات سنگين، اكثراً كمتر از حد استاندارد بوده و نهايتاً، عليرغم آنكه منبع آلاينده نقطه‌اي ششم (PS6، خروجي مسيل ابوذر) حامل آلاينده‌هاي مختلف بود اما بدليل غلظت كم آنها (نسبت به غلظت آلاينده‌هاي سرخه‌حصار، خصوصاً COD و BOD5) موجب كاهش آلودگي در ادامه مسير بعد از نقطه اختلاط، خصوصاً در سه‌راه افسريه (S5) ‌شده است.