بررسي روشهاي (روانشناسانه) ارزيابي و تحليل كيفيت و زيبايي شناسي محيط و منظر شهري

زيبايي شناختي به عنوان نظامي متمايز در زمينه علم و فلسفه غرب تا ميانه قرن هجده ميلادي جايگاه مشخصي نداشت. از قرن هجدهم مفهوم زيبايي شناسي بيشتر جنبه روانشناسانه به خود گرفت و زيبايي در ارتباط با ادراكمطرح گرديد و ناظر هم جزئي از عوامل موثر در زيبايي مطرح گرديد. ادراك زيبايي يكي از فعاليتهاي روح است و اين فعاليت رخ نمي دهد مگر در برابر محركي از عالم خارج. دريافت زيبايي معمولا با سه حالت دروني)لذت ، شگفتي ،ارزش( همراه و از سوي ديگر انسان داراي دو ساحت عاطفي وعقلاني است. سيما و منظر شهري نيز بايد نيازهاي ساحت هاي متفاوت حيات انسان را به طور توأمان مد نظر قرار دهد. به طور كلي روش هاي ارزيابي زيبايي مناظر بهدو دسته ارزيابي ترجيحات مردم)عموما ادراكي( و ارزيابي توسط كارشناسان متخصص)توصيفي( تقسيم بندي مي- شود. در مدل هاي ارزيابي تخصصي، ارزش گذاري بر اساس جنبه هاي بصري و زيبايي در ذات منظ ر )عيني( انجام ميگيرد و در ارزيابي توسط ترجيحات مردم، ارزش گذاري بر مبناي احساس و ادراك افراد نسبت به منظر صورتميگيرد . در اين پژوهش با تدقيق در روشهاي ارزيابي مطرح شده در نظريه هاي موجود و بررسي رابطه عكس العملهاي جسمي-رواني انسان و مناظر زيبا، سعي در معرفي ابعاد روانشناسانه ارزيابي كيفيت منظر داريم. واكنشهاي فيزيولوژيك-عاطفي كه پس از درگيرشدن حواس انساني در منظر، بازخوردهايي نظير)كاهش استرس، تغيير ضربان قلب، تغيير حالت مردمك چشم، تغييرات روي پوست و عضلات صورت و ...( را درپي دارد، مي توانند به عنوان معيارهايي براي سنجش سه حالت پسازيبايي )لذت، شگفتي، ارزش( مورد استفاده قرار گيرد