ارزيابي اثرات محيط‏زيستي ماشين‏آلات بهره برداري بر خاك جنگل و رويش توده در اثر عمليات بهره برداري جنگل

خاك‏ها داراي كاركردهاي متفاوتي در اكوسيستم جنگل هستند، از جمله بعنوان واسطه‌اي براي رشد درختان، منبعي براي جذب مواد غذايي و آب بوسيله ريشه‌ها و بعنوان لايه‌اي براي انتقال آب در سطح زمين است. از آنجا كه خاكهاي جنگلي داراي مواد آلي زيادي هستند، بنابراين عموما داراي وزن مخصوص كم، خلل و فرج زياد، نفوذپذيري بالا و مقاومت كم هستند، در نتيجه نسبت به كوبيدگي خاك و تنش‌هاي برشي حساس هستند. اثرات عمليات چوبكشي بر روي خاكهاي جنگلي مي‌تواند به سه گروه اصلي تقسيم‌بندي شود: بهم خوردگي خاك، كوبيدگي خاك و گل شدن و ايجاد شدن رد چرخ ماشين. وقتي كه نيروي مكانيكي به خاك وارد مي‌شود، ذرات و كلوخه‌ها به هم نزديك‌تر شده و فضاهاي خالي كاهش يافته و تراكم خاك (وزن واحد حجم خاك) افزايش مي‌يابد. كوبيدگي خاك و افزايش وزن مخصوص منجر به تغييراتي در ساختمان و هيدرولوژي خاك مي‌شود مخصوصا: كاهش كل خلل و فرج بويژه منافذ بزرگ، افزايش استحكام خاك، كاهش نفوذ، كاهش مبادلات گازي و هواديدگي خاك، افزايش مقاومت به نفوذ، كاهش هدايت الكتريكي اشباع، افزايش خلل‌وفرج ريز. مطالعات متعدد نشان مي‌دهد كه كوبيدگي خاك در عرصه غالبا براي ايجاد شرايطي كه منجر به جلوگيري از رشد درختان و كاهش محصول شود، كافي است. اثر بسيار مهم ناشي از كاهش نفوذپذيري خاكهاي به شدت كوبيده شده، روانآب است كه باعث كاهش موازنه آب خاك شده و اغلب منجر به فرسايش خاك، كاهش مواد غذايي قابل دسترس، كاهش حاصلخيزي خاك و كاركرد نامناسب فيزيولوژيكي در گياهان مي‌شود. اين شرايط سبب تغيير آب در دسترس، عناصر معدني، هورمون‌هاي رشد و كربوهيدرات‌ها در توده‌هاي مريستمي شده و در نهايت منجر به كاهش رشد گياهان مي‌شود.