ارزيابي جايگزيني هستة رسي با هستة بتن آسفالتي در سدهاي خاكي

هسته مركزي در سدهاي خاكي و سنگريزه اي وظيفه آب بندي ونگهداري آب پشت سد را بر عهده دارد بدليل خاصيت نفوذناپذيري رس و فراواني آن در طبيعت در اغلب موارد هسته مركزي را از جنس رس مي سازند. استفاده از هسته بتن آسفالتي در سدهاي سنگريزه اي يكي از روشهايي است كه توجه كارشناسان اين حرفه را به خود جلب نموده است با توجه به مشكلاتي از قبيل حجم زياد مصالح رسي مورد نياز براي هسته زمان زياد مورد نياز براي اجرا نياز هسته هاي رسي به كنترل كيفي بسيار دقيق نظير كنترل رطوبت و تراكم حساسيت شديد مصالح رسي به آب و هوا و از تغيير فصل حساس بودن دانه بندي فيلر و نواحي انتقالي براي پيشگيري از شسته شدن مصالح رسي و غيره كه در استفاده از هسته هاي رسي وجود دارد ضرورت مطالعه و بررسي استفاده از هسته اي غير رسي مطرح مي شود. هسته هاي بتن آسفالتي نه تنها در شرايط بد آب و هوايي و كوهستاني و نظاير آينها به عنوان انتخاب مناسب مطرحند بلكه در شرايط مشابه مي توانند در كنار هسته هاي رسي به عنوان انتخابهاي قابل بررسي رقابت نمايند. در اين مقاله مسئله نشت در هسته با روش المانهاي محدود بررسي شده و خط زه آزاد و خطوط جريان و خطوط هم پتانسيل درون دو نوع هسته رسي و بتن آسفالتي تعيين گرديده است و به عنوان مقايسه در يك مطالعه موردي در سد مخزني تنگوئيه سيرجان اثر جايگزيني بتن آسفالتي با رس ارزيابي شده است. نتايج نشان مي دهد كه اولا عملكرد آب بندي در سدهاي خاكي با هسته بتن آسفالتي بسيار بالاتر از سدهاي خاكي با هسته رسي است ثانيا اضافه فشار آب منفذي در سدهاي با هسته بتن آسفالتي در حد انتظار بوده و گسيختگي هيدروليكي بوجود نمي آيد. ثالثا هسته بتن آسفالتي نقش يك پرده آب بند را ايفا نموده كه خود هدف اصلي يعني غير قابل نفوذ بودن هسته را برآورده مي نمايد.